Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm du lịch tâm linh vừa thanh tịnh, vừa mang đậm dấu ấn lịch sử tại vùng đất Tổ Phú Thọ, chùa Xuân Lũng (Phổ Quang Tự) chính là điểm đến không thể bỏ qua. Không chỉ là một ngôi cổ tự linh thiêng, nơi đây còn ẩn chứa những bí ẩn lịch sử trải dài hơn 8 thế kỷ và là nơi lưu giữ một Bảo vật Quốc gia vô giá bằng đá có từ thời Trần.
Hãy cùng khám phá những điều đặc sắc làm nên danh tiếng của ngôi chùa cổ này qua bài viết dưới đây!
Chùa Xuân Lũng ở đâu? Lịch sử hình thành hơn 800 năm
Chùa Xuân Lũng, tên chữ là Phổ Quang Tự, tọa lạc trên một ngọn gò cao rợp bóng cây cổ thụ thuộc xóm Chùa, xã Xuân Lũng, tỉnh Phú Thọ. Nằm cách trung tâm thành phố Việt Trì không xa, ngôi chùa là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng và là niềm tự hào của người dân đất Tổ.
Theo các văn bia và tài liệu cổ còn lưu lại, chùa Phổ Quang được khởi dựng vào khoảng đầu thời Lý – Trần (thế kỷ XII – XIII). Tính đến nay, ngôi chùa đã có tuổi đời hơn 800 năm. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử và những cuộc chiến tranh, chùa đã được trùng tu nhiều lần, trong đó đợt đại trùng tu quy mô nhất được ghi nhận vào năm 1626 (thời vua Lê Kính Tông).
Kiến trúc cổ kính đậm chất đồng bằng Bắc Bộ
Bước chân vào khuôn viên chùa Phổ Quang Xuân Lũng, du khách sẽ ngay lập tức cảm nhận được không gian tĩnh mịch, nhuốm màu thời gian. Kiến trúc của chùa là một chỉnh thể hoàn chỉnh, mang đặc trưng rõ nét của nghệ thuật kiến trúc tôn giáo thời Lê – Nguyễn:
-
Tam Quan – Gác Chuông: Đây là hạng mục gây ấn tượng đầu tiên với kiến trúc hai tầng tám mái, các đầu đao uốn cong thanh thoát ẩn hiện sau những tán cây cổ thụ.
-
Bố cục “Nội công ngoại quốc”: Các tòa Thượng điện, Thiêu hương, nhà bái đường được sắp xếp hài hòa, tạo nên không gian uy nghiêm nhưng vô cùng gần gũi.
-
Hệ thống cột kèo: Chùa sử dụng hệ thống cột gỗ lớn chịu lực, các mảng chạm khắc hình rồng, mây, hoa lá trên thớ gỗ đều được thực hiện vô cùng tinh xảo bởi bàn tay của các nghệ nhân xưa.
Kiệt tác bệ đá hoa sen thời Trần – Bảo vật quốc gia vô giá
Điểm đặc sắc nhất, thu hút đông đảo nhà nghiên cứu và du khách thập phương tìm hiểu chính là Bàn thờ Phật bằng đá (Bệ đá hoa sen) nằm tại tòa Thượng điện. Đây là cổ vật độc đáo đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia.
Bệ đá hoa sen này không chỉ mang giá trị tôn giáo mà còn là “cuốn sử ký bằng đá” minh chứng cho thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật điêu khắc đá Việt Nam thế kỷ XIV.
Hệ thống di vật cổ và sự linh thiêng của Phổ Quang Tự
Bên cạnh bệ đá thời Trần, chùa Xuân Lũng còn là một “bảo tàng thu nhỏ” khi lưu giữ hàng loạt di vật cổ có giá trị cao:
-
Hệ thống tượng Phật bằng gỗ mít được sơn son thếp vàng lộng lẫy mang phong cách nghệ thuật thời Lê.
-
Khánh đồng và Chuông đồng cổ: Trong đó có chiếc khánh đồng đúc năm Minh Mạng thứ 20 (1839) với âm thanh vang vọng, trong trẻo.
-
Hàng chục văn bia cổ ghi lại lịch sử công đức và những biến thiên của vùng đất Lâm Thao qua các thời kỳ.
Không chỉ có giá trị vật thể, người dân địa phương và du khách xa gần đều rỉ tai nhau về sự linh thiêng của ngôi chùa. Người ta đến đây để cầu bình an cho gia đình, cầu học hành đỗ đạt (xã Xuân Lũng vốn là đất học nổi tiếng với nhiều tiến sĩ thời phong kiến) và tìm lại sự thư thái trong tâm hồn sau những lo toan của cuộc sống.
Kinh nghiệm chiêm bái Chùa Xuân Lũng cho du khách
Để chuyến hành hương, tham quan chùa Phổ Quang (Xuân Lũng) trọn vẹn nhất, bạn có thể lưu lại một số kinh nghiệm sau:
-
Thời điểm lý tưởng: Bạn có thể đến chùa vào bất kỳ mùa nào trong năm. Tuy nhiên, thời điểm lý tưởng nhất là vào mùa xuân (tháng 1 – tháng 3 âm lịch) để hòa mình vào không khí lễ hội đầu năm của vùng đất Tổ, hoặc vào ngày lễ Vu Lan, lễ Phật Đản.
-
Trang phục: Vì đây là nơi tôn nghiêm, du khách nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo, đi nhẹ nói khẽ.
-
Kết hợp lộ trình: Bạn có thể dễ dàng kết hợp chuyến đi thăm chùa Xuân Lũng với các địa điểm nổi tiếng khác tại Phú Thọ như Khu di tích lịch sử Đền Hùng, đền Mẫu Âu Cơ, hoặc các làng nghề truyền thống tại huyện Lâm Thao.
Trải qua hơn 800 năm lay lắt cùng tuế nguyệt, chùa Xuân Lũng (Phổ Quang Tự) vẫn đứng sừng sững như một biểu tượng của văn hóa, lịch sử và tâm linh bền vững của dân tộc. Nếu có dịp về với Phú Thọ, bạn hãy một lần ghé thăm ngôi cổ tự này để tận mắt chiêm ngưỡng Bảo vật Quốc gia thời Trần và đắm mình vào không gian an yên hiếm có nhé!
